Trafik cezalarında yeni dönem

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), hız ihlali nedeniyle kesilen radar cezalarına ilişkin dikkat çeken ve emsal niteliği taşıyabilecek bir karara imza attı. Hız sınırını aştığı gerekçesiyle ceza kesilen bir sürücünün yaptığı başvurunun emniyet tarafından reddedilmesi üzerine konu KDK’nın gündemine taşındı.

GELEN CEZAYA İTİRAZ ETTİ

Hız limitini aştığı gerekçesiyle hakkında idari para cezası düzenlenen bir kişi, ceza tutanağının ekinde ihlali doğrulayan herhangi bir belge bulunmadığını ileri sürdü. Bu nedenle sürücü, cezanın iptali talebiyle sulh ceza hakimliğine itiraz etti. Ancak yapılan başvuru, “Radar cihazının kalibrasyonunun güncel olduğu” gerekçesiyle reddedildi. Bunun üzerine vatandaş, radar cihazının türü, modeli, seri numarası ve kalibrasyon durumuna ilişkin bilgi ve belgeleri emniyetten talep etti. Fakat bu talebe de olumsuz yanıt verildi.

VATANDAŞ KDK’YA BAŞVURDU

İdari para cezasına dayanak oluşturan bilgi ve belgelere ulaşamadığını belirten sürücü, bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini savunarak KDK’ya başvuru yaptı.

Başvuruyu değerlendiren KDK, cezanın kesildiği ilin emniyet müdürlüğünden konuya ilişkin bilgi talep etti. Emniyet tarafından kuruma gönderilen yazıda, “Kalibrasyon belgelerinin idarenin iç düzeni, denetim ve teknik altyapısına ilişkin belgeler olması nedeniyle bireysel başvurular kapsamında paylaşılmasının mümkün olmadığı, gerekli görülmesi halinde belgelerin yargı mercilerince resen talep edilebileceği” ifadelerine yer verildi.

KDK VATANDAŞI HAKLI BULDU

Yapılan inceleme sonucunda KDK, başvurucuyu haklı bularak önemli bir tavsiye kararı verdi. Kurum, “cezanın kesildiği radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin bilgi ve belgelerin, kamu güvenliğini zedeleyebilecek nitelikteki hususlar hariç tutularak başvurana bildirilmesi” yönünde İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulundu.

BİLGİ EDİNME HAKKINA VURGU

KDK kararında, bilgi edinme hakkının vatandaşların idarenin işlemlerine karşı hak arama yollarını etkin şekilde kullanabilmesi açısından kritik bir araç olduğuna dikkat çekildi. Kararda, idari para cezasına dayanak oluşturan radar cihazına ilişkin bilgi ve belgelerin “yalnızca yargı mercilerince talep edilebileceği” gerekçesiyle paylaşılmamasının, anayasal güvence altındaki bilgi edinme hakkıyla bağdaşmadığı ifade edildi.

KDK’nın değerlendirmesinde şu ifadeler yer aldı: “Başvurana doğrudan uygulanan idari para cezasının hukuka uygunluğunu denetleyebilmesi için radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin asgari bilgilerin kendisiyle paylaşılması gerekmektedir. Kalibrasyon belgelerinde yer alan cihaz seri numarası, teknik ölçüm değerleri veya görevli personele ilişkin bilgiler gibi kamu güvenliğini ilgilendirebilecek unsurların ayıklanması veya maskelenmesi suretiyle başvurana asgari düzeyde bilgi verilmesi mümkündür. Bu imkan varken talebin tümden reddedilmesi, bilgi edinme hakkının özüne dokunan ölçüsüz bir müdahale niteliği taşımaktadır.”