İran’la Anlaşma ve Bölgesel Yansımaları

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakata yönelik eleştirilere sosyal medya üzerinden sert yanıt verdi. Trump, ekonomik göstergelere vurgu yaparak, “Borsa rekor seviyede, petrol ucuzlarken beni İran konusunda yeterince sert buluyorsanız ya kıskançsınız ya kötü niyetlisiniz ya da akıl yoksunusunuz” ifadelerini kullandı.

Anlaşma, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Versay Sarayı’nda yapılan akşam yemeğinde imzalandı; Macron’un imza anında takdirle “Bravo” dediği bildirildi. İran tarafı da anlaşmayı yetkililer aracılığıyla onayladı ve Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, “Artık uygulamayı test etme zamanı” açıklamasında bulundu.

Petrol Fiyatlarında Düşüş ve Boğazın Açılması

Ham petrol fiyatları anlaşmanın ardından yüzde 3’ten fazla geriledi. Uzmanlar, anlaşmanın ABD ve İsrail ile İran arasındaki yaklaşık beş haftalık gerilimi sonlandırarak Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaları kaldırmasının enerji piyasalarında baskıyı azalttığını belirtiyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise metnin derhal yürürlüğe gireceğini ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını duyurdu.

60 Günlük Müzakere Süreci

Taraflar, İran’ın nükleer programına ilişkin nihai bir çözüme ulaşmak üzere iki aylık yoğun bir görüşme dönemine girdi. Macron, anlaşmanın barışa olanak sağladığını ve nükleer, balistik ile bölgesel faaliyetlere dair nihai metnin tamamlanması için 60 günlük süre tanındığını kaydetti. İsviçre’de resmi bir imza töreni planlansa da İran tarafı yeni bir yüz yüze törene gerek olmadığını savundu.

İç ve Dış Tepkiler

Hem İran’da hem de ABD’de farklı kesimlerden eleştiriler yükseldi. İran’daki muhafazakar çevreler metne tepki gösterirken, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf anlaşmayı “ABD’nin başarısızlığı” şeklinde nitelendirdi; Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise anlaşmayı tarihi olarak tanımladı. ABD’de ise bazı müttefikler Trump’ın savaşı sona erdirme kararından memnuniyetsizlik duydu. Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy, anlaşmayı “on yılların en büyük dış politika hatası” olarak yorumlayıp, İran’ın nükleer hedeflerinin sınırlandırılmadığını ve Hürmüz’ün tehdit etmenin işe yaradığının öğrenildiğini savundu.