Yarıyıl Gayrimenkul Satışları ve Piyasa Eğilimleri

Türkiye genelinde yılın ilk altı ayında toplam gayrimenkul satışları 1.268.950 adede ulaştı; bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %10,3 gerileme gösterdi. Buna karşın tapu harcı gelirleri belirgin biçimde yükseldi ve ekonomik hareketliliğin farklı bir yüzünü ortaya koydu.

Tapu harcı gelirlerinde yaşanan yükseliş, uzmanların değerlendirmesine göre işlem başına beyan edilen taşınmaz değerlerindeki artış ve emlak vergisi değerlerinin yukarı yönlü revizyonu ile açıklanıyor. Emlak uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, tapu harcı gelirinin önceki yılın ilk yarısındaki 62,4 milyar TL seviyesinden bu yıl yaklaşık 109 milyar TL’ye çıktığını belirtti; bu da harç gelirlerinde yaklaşık %75’lik bir artış anlamına geliyor.

Yapı ruhsatları ve arz

İnşaat cephesinde ise üretim iştahının sürdüğüne dair güçlü sinyaller bulundu. Yılın ilk çeyreğinde verilen yapı ruhsatlarıyla kayıtlı daire sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre %37 artarak 232.252’ye yükseldi. Uzmanlar, ruhsatlardaki artışın orta ve uzun vadede konut arzını artırma potansiyeli taşıdığını, ancak bunun piyasalara erişilebilir fiyatlarla yansımasının önemini vurguluyor.

İstanbul kira piyasasındaki baskı

İstanbul’da kira fiyatlarındaki yükseliş trendi devam ediyor. Son bir yılda kira artışının ortalama %40 civarında seyrettiği, Mayıs itibarıyla metrekare kira fiyatının yaklaşık 420 TL, ortalama yıllık kira bedelinin yaklaşık 45.000 TL seviyesinde olduğu ifade ediliyor. Yeni projelerde kiralar 55.000 TL’ye kadar çıkarken, 16 yıl ve üzeri binalarda yaklaşık 30.000 TL düzeyinde kalıyor. Kentsel dönüşüm süreçleri, yüksek konut kredisi faizleri ve kiralık stok yetersizliği kira üzerindeki baskının ana etkenleri olarak gösteriliyor.

Tasarruf finansmanına artan yönelim

Yüksek kredi maliyetleri ve banka kredilerine erişimdeki zorluklar, kullanıcıları alternatif finansman modellerine yönlendiriyor. Tasarruf finansman sistemlerine ilginin arttığını belirten uzmanlar, sektörde müşteri sayısının 1,3 milyonu aştığını ve yılın ilk üç ayında sözleşme büyüklüğünün 354 milyar TL seviyelerine ulaştığını aktarıyor. Bu yöntemin yılın ikinci yarısında konut satışlarında daha fazla pay alması bekleniyor.

Sonuç olarak, satış adetlerinde düşüş yaşanırken devlet gelirlerinde ve yapı ruhsatı verilerinde gözlenen artışlar, gayrimenkul piyasasının bölgesel ve segment bazlı farklılaşmasını işaret ediyor. Piyasanın dengelenmesi açısından yeni konut arzının uygun fiyatlı şekilde piyasaya aktarılması ve kiralık stokun artması kritik öneme sahip.