Prof. Dr. Necmi Gürsakal’dan Bursa Analizi: “Bursa Cazibe Kaybediyor mu?” TÜİK Verileriyle Hazırlanan Bursa Cazibe Endeksi Dikkat Çekti

BURSA – Türkiye’nin sanayi, ihracat ve üretim üssü olarak gösterilen Bursa’nın son yıllardaki demografik ve ekonomik performansı, açıklanan güncel Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ışığında yeniden tartışılmaya başlandı. Bursa Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Necmi Gürsakal, TÜİK tarafından yayımlanan resmi istatistiklerden hareketle hazırladığı “Bursa Cazibe Endeksi (BCE)” ile kentin son altı yıllık değişimini ortaya koydu.

Üç temel değişken kullanılarak oluşturulan endeks, Bursa’nın yalnızca ekonomik performansını değil, aynı zamanda insanların bu şehirde yaşama ve yatırım yapma isteğini de ölçmeyi amaçlıyor. Endekste özellikle iç göç hareketleri, konut piyasasındaki canlılık ve işgücü göstergeleri dikkate alınırken, ortaya çıkan tablo Bursa’nın son yıllarda cazibesinde belirgin bir gerilemeye işaret ediyor.

Bursa’nın Çekim Gücü Neden Ölçüldü?

Kentlerin gelişmişliğini yalnızca nüfus artışı ya da sanayi üretimiyle değerlendirmek artık yeterli görülmüyor. Bir şehrin yatırım çekebilmesi, yeni istihdam oluşturabilmesi, nitelikli iş gücünü bünyesinde tutabilmesi ve farklı illerden göç alabilmesi de gelişmişlik göstergeleri arasında yer alıyor.

Bu yaklaşımdan hareket eden Prof. Dr. Necmi Gürsakal, Bursa’nın yıllar içerisindeki değişimini daha sade ve anlaşılır biçimde ortaya koyabilmek amacıyla üç temel göstergeden oluşan basit bir Bursa Cazibe Endeksi (BCE) oluşturdu.

Hazırlanan endeks tamamen TÜİK tarafından yayımlanan resmi verilere dayanıyor.

Endeks Hangi Verilerden Oluşturuldu?

Prof. Dr. Necmi Gürsakal’ın hazırladığı Bursa Cazibe Endeksi üç temel değişkenden oluşuyor.

1. İç Göçle Gelen Kişi Sayısı (%50)

Endeksin en büyük ağırlığını oluşturan değişken, Bursa’nın diğer illerden aldığı iç göç oldu.

Bir şehrin aldığı göç miktarı; ekonomik canlılık, iş imkanları, eğitim olanakları ve yaşam kalitesi açısından önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.

Bu nedenle iç göç verisine endeks içerisinde yüzde 50 ağırlık verildi.

2. Konut Satış Sayısı (%30)

İkinci önemli değişken ise konut satışları oldu.

Bir kentte gerçekleşen konut satışlarının artması, hem yatırımcı ilgisini hem de yerleşim talebini gösteren önemli ekonomik göstergeler arasında yer alıyor.

Bu nedenle konut satışları endekste yüzde 30 oranında etkili oldu.

3. İşgücü Göstergesi (%20)

Üçüncü değişken ise işgücü piyasası.

Burada doğrudan işsizlik oranı değil, işsizliğin tersi esas alınarak istihdamın gücü dikkate alındı.

İşgücü göstergesine ise yüzde 20 ağırlık verildi.

TÜİK’in Yeni İç Göç Verisi Dikkat Çekti

2025 yılı itibarıyla TÜİK’in yayımladığı güncel iç göç istatistikleri Bursa açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.

Resmi verilere göre Bursa’nın aldığı iç göç:

• 2024 yılında: 81 bin 656 kişi
• 2025 yılında: 75 bin 595 kişi

Böylece Bursa’nın aldığı iç göç bir yıl içerisinde yaklaşık 6 bin kişi azaldı.

Bu rakam aynı zamanda son yılların en düşük iç göç verisi olarak kayıtlara geçti.

Uzmanlara göre bu gerileme yalnızca nüfus hareketliliğini değil, aynı zamanda Bursa’nın ekonomik çekim gücünde yaşanan değişimin de önemli işaretlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Bursa Cazibe Endeksi Nasıl Değişti?

2020 yılı baz alınarak hazırlanan Bursa Cazibe Endeksi şu sonuçları ortaya koydu:

Endekse göre Bursa’nın cazibesi pandemi sonrasında yükselişe geçti.

2022 yılında 116 puanla zirveye ulaşan endeks, sonraki yıllarda ise sürekli gerilemeye başladı.

2023 yılında 112’ye düşen endeks, 2024 yılında 104’e geriledi.

2025 yılında ise endeks 96 puana kadar düştü.

Bu sonuç, Bursa’nın 2020 yılındaki baz seviyesinin bile altına indiğini ortaya koyuyor.

2022 Zirvesinden 2025’e Sert Düşüş

Endeksin dikkat çeken en önemli yönü, yalnızca üç yıl içerisinde yaşanan hızlı gerileme oldu.

2022 yılında 116 seviyesinde bulunan endeksin 2025 yılında 96’ya gerilemesi, yaklaşık 20 puanlık bir düşüş anlamına geliyor.

Bu durum;

• göç hareketlerinde yavaşlama,
• konut piyasasındaki değişim,
• işgücü piyasasında yaşanan gelişmeler

gibi temel göstergelerin aynı anda olumsuz yönde hareket ettiğine işaret ediyor.

Bursa Neden Daha Az Göç Alıyor?

Uzmanlar, Bursa’nın geçmiş yıllarda özellikle sanayi yatırımları nedeniyle Türkiye’nin en fazla göç alan şehirlerinden biri olduğunu hatırlatıyor.

Ancak son dönemde;

• yükselen konut fiyatları,
• kira maliyetlerinin artması,
• yaşam giderlerinin yükselmesi,
• sanayide yaşanan dönüşüm,
• yeni yatırım bölgelerinin farklı illere kayması,
• nitelikli iş gücünün farklı kentleri tercih etmesi

gibi birçok faktörün göç eğilimlerini etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Öte yandan pandemi sonrasında Türkiye genelinde yaşanan ekonomik değişimler ve yaşam tercihleri de büyük şehirlerin göç dinamiklerini yeniden şekillendiriyor.

Konut Piyasası da Endeksi Etkiliyor

Endeksin ikinci büyük bileşeni olan konut satışları da Bursa ekonomisinin önemli göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Uzmanlara göre konut satışlarındaki hareketlilik yalnızca gayrimenkul sektörünü değil;

• inşaat sektörünü,
• yan sanayiyi,
• bankacılığı,
• istihdamı,
• şehir ekonomisini

doğrudan etkiliyor.

Satışlardaki yavaşlama, kentin yatırım cazibesine ilişkin önemli sinyaller verebiliyor.

İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler Yakından İzleniyor

Bursa, uzun yıllardır Türkiye’nin üretim merkezlerinden biri olmasına rağmen iş gücü piyasasında yaşanan değişimler de dikkatle takip ediliyor.

Özellikle otomotiv, tekstil, makine ve metal sektörlerinde yaşanan dönüşüm, yeni yatırım alanları ve teknolojik değişimlerin istihdam yapısını etkilediği belirtiliyor.

İşgücü göstergesindeki değişim de Bursa Cazibe Endeksi’nin gerilemesinde rol oynayan unsurlar arasında yer alıyor.

“Bursa Nereye Gidiyor?”

Prof. Dr. Necmi Gürsakal’ın çalışmasının sonunda yönelttiği “Bursa nereye?” sorusu, yalnızca istatistiksel bir değerlendirme değil, aynı zamanda kentin geleceğine ilişkin stratejik bir sorgulama olarak öne çıkıyor.

Uzmanlara göre Bursa’nın yeniden yüksek göç alan, yatırım çeken ve yaşam kalitesiyle öne çıkan şehirlerden biri olabilmesi için sanayi politikalarından kent planlamasına, ulaşım yatırımlarından konut üretimine, eğitimden yüksek teknoloji yatırımlarına kadar birçok alanda uzun vadeli ve bütüncül politikalara ihtiyaç bulunuyor.

Hazırlanan Bursa Cazibe Endeksi, kentin son yıllardaki değişimini tek bir gösterge altında özetlerken, önümüzdeki dönemde açıklanacak ekonomik ve demografik verilerin de Bursa’nın geleceği açısından yakından izlenmeye devam edeceğini ortaya koyuyor.