Yurtdışında Askerlik ve Çifte Vatandaşlıkta Yeni Düzenlemeler

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına yönelik yeni düzenlemeler gündemde. Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, çifte vatandaşlık başvurularının beklentinin altında kaldığını ve askerlik konusunda değişikliklerin planlandığını TBMM’ye sundu.

Almanya’da 2024’te yürürlüğe giren çifte vatandaşlık hakkına rağmen, özellikle mavi kart sahipleri arasında geri dönüş eğiliminin sınırlı olduğu görüldü. 27 Haziran 2024 ile 30 Haziran 2026 arasında yalnızca 38 binin biraz üzerinde başvuru yapılmış ve başvuruların çoğunluğunun 42-64 yaş grubundan geldiği, kadınlardan ise nispeten daha fazla talep olduğu kaydedildi.

Güvensizlik ve Endişeler

Alman makamlarına duyulan güvensizlik başvuruların düşük olmasında önemli bir etken olarak gösterildi. Vatandaşların, yeni bir yasa değişikliğinin ardından Alman vatandaşlığından çıkarılma kaygısı taşıdığı, aynı zamanda aşırı sağın yükselişinin bu tedirginliği artırdığı ifade edildi. Buna ek olarak, zorunlu askerlik uygulamasının yurt dışındaki vatandaşlarda tereddüt yarattığı belirtildi.

Askerlikte Düzenleme Önerisi

Konsolosluk yetkilileri, yurt dışında bulunan ve askerlik hizmetini ilgili ülkede yapmış sayılacak kişilerin, Türkiye’de de yükümlülüğünü yerine getirmiş addedilmesini sağlayacak bir değişiklik öneriyor. Buna göre, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek ülkelerde askerlik yapanlar askerlikten muaf sayılacak veya yükümlülükleri tamamlanmış kabul edilecek.

Mevcut tarih sınırlamalarının kaldırılması ve kapsama alınacak ülkelerin tespitiyle yaklaşık 170 bin kişinin bu düzenlemeden yararlanmasının beklendiği açıklandı. Yapılacak düzenlemeyle yurt dışında askerlik yapan vatandaşların hak kayıplarının giderilmesi amaçlanıyor.

Konsolosluk Hizmetleri ve Uygulama

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları askerlik yükümlülüklerini, bulundukları ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti Konsoloslukları aracılığıyla dövizle askerlik ödeyerek yerine getirebiliyor. Ancak mevcut yasaya göre, yurt dışında askerlik yapmış olsa bile Türkiye’deki şartları sağlamayanlar için asker kaçağı durumuna düşme riski bulunuyor; önerilen değişiklik bu mağduriyeti ortadan kaldırmayı hedefliyor.

Not: 2023’ten itibaren birçok ülkede zorunlu askerlik uygulanmıyor; Fransa, Birleşik Krallık, Belçika, Hollanda ve Almanya bunlar arasında yer alıyor.