Yükseköğretimde Yeni Öğrenci Dönüşümleri ve Düzenlemeler

Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle, yükseköğretimden çeşitli nedenlerle ayrılmış öğrencilerin yeniden eğitime dönmesine imkan tanındı. Düzenleme; hazırlık, intibak, ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü kademelerini kapsıyor ve bazı istisnalar hariç olmak üzere kendi isteğiyle ilişiğini kesenleri de kapsayacak şekilde uygulamaya konuldu.

Başvuru süresi ve uygulama yılı — Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvuranlar, 2026-2027 akademik yılında öğrenimlerine başlayabilecekler. Askerlik nedeniyle o tarihte görevde olanlar da yararlanabilir; bunların terhis tarihini takip eden 2 ay içinde başvurmaları gerekiyor. Bu kişilerin askerlik ertelemeleri 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında gerçekleştirilecek.

Yatay geçiş ve açıköğretim hakkı

Yeniden öğrenci statüsü kazananlara, belirlenen koşulları sağlamaları halinde yatay geçiş hakkı tanınıyor. Öğrenciler, ÖSYS/YKS puanları giriş yılı itibarıyla uygun olan aynı türden diploma programlarına yatay geçiş talebinde bulunabilecekler. Kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programın kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki kapaseti dikkate alınarak belirlenecek.

Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açıköğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara geçiş yapmak isteyenlere de bu imkân tanındı; geçiş usul ve esaslarını belirleme yetkisi YÖK’e verildi.

Dışlananlar ve özel durumlar

Bazı suçlardan mahkum olanlar kapsam dışında bırakıldı. Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucuya ilişkin imal ve ticaret suçlarından mahkum olanlar düzenlemeden yararlanamayacak. Ayrıca sahte belge kullananlar ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki suçlar nedeniyle ilişiği kesilenler ile terör örgütleriyle bağlantısı olduğuna hükmedilenler de kapsam dışında tutuldu.

Polis, jandarma, sahil güvenlik akademileri ve MSÜ’ye bağlı harp okulları gibi özel kanunlara tabi kurumlar da düzenleme dışında bırakıldı; Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına başka yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekte iken ilişiği kesilenlere de bu hüküm uygulanmayacak.

Son sınıf öğrencileri için ek haklar

Azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine, intörn dönemi hariç olmak üzere başarısız veya alamadıkları tüm teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav/tekrar hakkı verilecek. Uygulamalı veya intörn eğitimini tamamlayamamış öğrencilere ise bu eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Ancak ara sınıf öğrencilerine azami süre dolduğunda ek sınav hakkı sağlanmayacak. Uygulama usul ve esasları YÖK tarafından belirlenecek.

YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar düzenlemeyi yükseköğretimle bağı çeşitli nedenlerle kopan gençlerin eğitim yolculuğunu sürdürmesi açısından önemli bir fırsat olarak nitelendirerek, öğrencilerin dört ay içinde başvurmaları durumunda kurumlara geri dönebileceklerini ve gençlerin eğitim hayallerinin yarım kalmasını istemediklerini belirtti.