Hürmüz Boğazı’nda Deniz Güvenliğinin Durumu

Dünya kamuoyunun odağı, son altı aydır İran ile ABD ve İsrail arasında devam eden çatışmaların deniz yollarına yansımalarında toplandı. Bölgedeki en kritik noktalardan olan Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğalgaz akışının güvenliğini doğrudan etkileyen olaylara sahne oldu.

Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) verileri, Basra Körfezi ve çevresindeki sularda toplam 68 olayın doğrulandığını ortaya koyuyor. Bu sayı, bölgede ortalama her 2,6 günde bir güvenlik olayı yaşandığı anlamına geliyor.

Olayların İnsan ve Denizcilik Üzerindeki Etkileri

IMO kayıtlarına göre doğrulanan olaylarda en az 20 denizci veya liman çalışanı hayatını kaybetti, 35 kişi yaralandı ve bir kişi kayıp olarak kayıtlara geçti. Ticari deniz taşımacılığı da ağır biçimde etkilendi; olayların yaklaşık yarısında tankerler hedef alındı, yüzde 20’sinde konteyner gemileri, yüzde 15’inde ise dökme yük gemileri yer aldı.

Bayrak ve Saldırı Sınıflandırmaları

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) raporları, kaydedilen 68 olayın 47’sini saldırı olarak sınıflandırdı. En çok zarar gören bayraklar arasında Liberya (13 olay), Panama ve Marshall Adaları (her biri 10 olay) öne çıkarken, İran bayraklı gemiler dört olayda yer aldı.

Barış Görüşmeleri Dönemindeki Dalgalanmalar

Savaşın başlamasından haziran ortasına kadar geçen dönemde olay yoğunluğu artarak ortalama her 2,3 günde bir olaya tekabül etti; bu süreçte 16 kişi hayatını kaybetti ve 19 kişi yaralandı. Olaylar Hürmüz Boğazı’nın doğusunda ve batısında, Irak, İran, Katar, Suudi Arabistan, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında kaydedildi.

Hazirana kadar devam eden barış çabalarının ardından, görüşmelerin sürdüğü yaklaşık 7 Temmuz’a kadar olan periyotta olay sıklığı azaldı ve ortalama her 4,6 günde bire indi; bu süre zarfında beş olay kaydedildi ve hiç can kaybı ya da yaralanma bildirilmedi.

Müzakerelerin Çöküşü ve Yeniden Yükselen Gerilim

Müzakerelerin başarısız olmasıyla birlikte Hürmüz ve çevresindeki olayların tekrar arttığı gözlemlendi. Son dönemde ortalama her 2,8 günde bir olay kaydedilirken, dört kişi yaşamını yitirdi, 16 kişi yaralandı ve bir kişi kayboldu.

Tahran yönetimi, savaş koşullarında Hürmüz Boğazı üzerindeki etkinliğini sürdürme ve geçiş yapan gemilerden ücret talep etme niyetini daha önce dile getirmişti. Ayrıca İran, izin vermediği alternatif rotaları kullanan gemilere karşı uyarılarda bulundu.