Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’ndan Çıkan Hedefler

Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde gerçekleşen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı, plastik kirliliğiyle mücadele ve döngüsel ekonomi hedeflerine katkı sunmak amacıyla çok sayıda kurumun katılımıyla sürdürüldü. Çalıştaya 17 bakanlık ve plastik döngüsünün farklı aşamalarında görevli yaklaşık 50 genel müdürlük, başkanlık ile bağlı kuruluş katıldı.

Etkinlikte konuşan Sıfır Atık Başkanı Samed Ağırbaş, Girne-Mersin Taşucu seferini yapan yolcu gemisindeki kaza nedeniyle hayatını kaybedenlere rahmet, yaralılara geçmiş olsun dileklerini iletti ve Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu Emine Erdoğan’ın selamlarını paylaştı.

Plastiği Sorun Değil, Doğru Yönetilecek Kaynak Olarak Görme

“Plastik, hayatımıza bir sorun olarak değil, bir çözüm olarak girdi.” diyen Ağırbaş, plastiğin gıdadan sağlığa, tarımdan sanayiye kadar sunduğu imkanlara değindi. Ancak asıl mesele olarak plastiğin tamamen kaldırılması değil, nerede gerçekten ihtiyaç duyulduğu, nerede gereğinden fazla kullanıldığı ve kullanımdan sonra atığın nasıl yönetildiğinin sorgulanması gerektiğini vurguladı.

Türkiye Çapında Kapsayan Politikalar Gerekiyor

Ağırbaş, plastik kirliliğinin yalnızca deniz ve kıyılarla sınırlı kalmadığını; tarım, sanayi, turizm ve şehirleşme gibi birçok alanda etkilerinin bulunduğunu belirtti. Bu nedenle plastik meselesinin birkaç şehir veya sektör üzerinden değil, Türkiye’nin tamamını ve plastiğin tüm yaşam döngüsünü kapsayacak biçimde ele alınması gerektiğini söyledi.

Sıfır Atık anlayışının atığı yalnızca ortadan kaldırılması gereken bir sonuç olarak görmediğini; atığın önlenmesi, azaltılması, yeniden kullanımı ve ekonomiye yeniden kazandırılmasının temel hedefler olduğunu belirtti. Ağırbaş, bu yaklaşımın özünde israfı önleme ve kaynakların verimli kullanılmasının yattığını ifade etti.

Geri Dönüşüm Ekonomisi ve Mevzuatın Güçlendirilmesi

Ağırbaş, Türkiye’nin güçlü ve etkin bir geri dönüşüm ekonomisine sahip olması gerektiğini, mevzuat ve denetim mekanizmalarının daha etkili uygulanmasının önemini vurguladı. Ortak aklın yalnızca kolay uzlaşılan konularla sınırlandırılamayacağını; zor soruların da aynı masada tartışılması gerektiğini belirtti.

Plastiğin Sınırı Yok: Yerel Değil, Küresel Etki

“Plastiğin atıldığı yerde kalmadığını görmeliyiz.” diyen Ağırbaş, Büyük Pasifik Çöp Adası örneğini vererek plastiğin akarsular aracılığıyla denizlere ve okyanuslara taşındığını, zamanla parçalanarak mikroplastiklere dönüştüğünü ve toprağa, suya, canlılara ve gıda zincirine ulaştığını anlattı. Bu nedenle plastik kirliliğinin çevre ve atık yönetimi boyutunun ötesinde; gıda güvenliği, insan sağlığı, iklim, ekonomi ve rekabet açısından da ele alınması gerektiğini kaydetti.

Plastikle Kurulan İlişkiyi Yeniden Tasarlamak

Çalıştay; atık, kirlilik, çevre, ekonomi, gıda güvenliği ve insan sağlığı olmak üzere altı temel eksen etrafında kurgulandı. Ağırbaş, çevre ve ekonomi arasında tercih yapılmadığını; çevreyi koruyan, ekonomiyi güçlendiren ve insanı merkeze alan bir dönüşüm hedeflediklerini vurguladı.

İki gün boyunca 15 tematik çalışma masasında üretimden tüketime, yeniden kullanımdan geri dönüşüme, mevzuattan ticarete, mikroplastiklerden gıda güvenliği ve insan sağlığına kadar plastik döngüsünün tüm boyutları ele alınacak. Çalıştaydan somut, uygulanabilir ve ölçülebilir sonuçlarla ayrılmak istediklerini belirten Ağırbaş, hedeflerini şöyle özetledi: Türkiye’nin plastikle kurduğu ilişkiyi yeniden tasarlamak; kaynakları verimli kullanmak, atıkları toplamak ve ekonomiye kazandırmak, sanayi rekabet gücünü artırmak ve çevre ile insan sağlığını korumak.

Ağırbaş ayrıca bu dönüşümün tek bir kurumla gerçekleştirilemeyeceğini; kamu, yerel yönetimler, özel sektör, bilim dünyası, sivil toplum ve vatandaşların aynı hedef etrafında buluşmasının gerektiğini belirtti. Çalıştay sonunda tematik masa raporları, Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ve sonuç bildirisi hazırlanması, çıktılarının ise 2053 Türkiye Plastik Vizyonu’na katkı sunması planlanıyor.