Dünya ve Avrupa’da Vergi Rekabetinde Öne Çıkanlar

Toplam 48 ülke ve yargı bölgesini kapsayan çalışmada, yalnızca nominal vergi oranları değil; yurt dışı gelirlerinin vergilendirilmesi, vergi sistemi yapısı, istisnalar ve yatırım yoluyla ikamet/vatandaşlık imkânları da kapsamlı şekilde değerlendirildi. Araştırma sonuçları, Avrupa ülkeleri arasında Malta ve Güney Kıbrıs’ın küresel düzeyde öne çıktığını gösteriyor.

Değerlendirmede Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) genel üstünlüğü ele geçirirken, Almanya en düşük puan alan ülke oldu. Aşağıda raporun temel bulguları ve dikkat çeken detaylar yeniden düzenlenmiş şekilde sunulmuştur.

Genel Sıralamanın Zirvesi ve Dipleri

BAE küresel lider olarak 82,7 puan alırken, kişisel gelir vergisinin ve çıkış vergisinin olmaması ile %5 düzeyindeki tüketim vergisi bu başarının ana unsurları arasında sayıldı. BAE’yi Antigua ve Barbuda, Paraguay, Hong Kong ve Bahamalar izliyor.

Listenin sonunda Almanya yer aldı. Almanya genel listede 48. sırada kalırken, vergi sistemi yapısı 100 üzerinden sadece 17 puan alabildi. Bunun temel gerekçeleri arasında dünya genelindeki tüm gelirlerin vergilendirilmesi, ağır miras vergileri ve ülke dışına çıkışta uygulanan “çıkış vergisi” (exit tax) gösterildi. Almanya’nın hemen üst sıralarında ise ABD (46), Japonya (45), Danimarka, İspanya, Fransa ve Norveç yer aldı.

Avrupa’da Öne Çıkanlar

Malta ve Güney Kıbrıs, Avrupa’nın vergi açısından en cazip iki ülkesi olarak öne çıktı; her ikisi de vergi yükü kriterinde 100 üzerinden 82 puan aldı. Özellikle yurt dışından elde edilen gelirler için yeni yerleşenlere sağlanan özel rejimler bu başarıda belirleyici oldu.

İki ülke arasındaki fark, yatırım yoluyla ikamet/vatandaşlık kategorisinde ortaya çıkıyor: Malta 83 puan alırken Kıbrıs 78 puan seviyesinde kaldı. Avrupa’daki en iyi beş vergi destinasyonu ise Malta, Kıbrıs, Monako (68,6), Gürcistan (68,3) ve Bulgaristan (62,8) şeklinde sıralandı. Avrupa’nın büyük ekonomileri arasında en iyi performansı İtalya sergileyerek Avrupa’da 9., dünyada 26. sırada yer aldı.

Sadece vergi yüküne göre değerlendirildiğinde, en avantajlı Avrupa ülkeleri Monako (93 puan), Bulgaristan (92 puan) ve Andorra (89 puan) olarak belirlendi. (Not: Yüksek puan daha düşük vergi yükünü ifade etmektedir.)

Vergi ve Yaşam Kalitesi Dengesi

Düşük vergi her zaman yüksek yaşam kalitesi anlamına gelmiyor. Araştırmacılar, vergi avantajları ile yaşam kalitesi göstergelerini karşılaştırdıklarında çelişkili örneklerin öne çıktığını belirtiyorlar. Örneğin; İsveç yaşam kalitesinde dünya genelinde 2. sırada yer alırken, vergi optimizasyonunda 32. sırada bulunuyor. Benzer biçimde Almanya yaşam kalitesinde 3. sıraya yerleşmiş olsa da vergi listesinde en altta kaldı.

Bununla birlikte, hem vergi optimizasyonunda üst sıralarda olan hem de yaşam kalitesi açısından dünya genelinde ilk 50’ye giren yedi ülke bulundu: Malta, Kıbrıs, Portekiz, İsviçre, Uruguay, Kosta Rika ve Mauritius. Örnek olarak; Portekiz vergi optimizasyonunda 23., yaşam kalitesinde 11. sırada yer alırken; Malta vergi kriterinde 6., yaşam kalitesinde 28. sırada konumlandı.

Sonuç olarak, en düşük vergi oranı tek başına bir ülkeyi taşınma için en uygun tercih haline getirmeye yetmiyor. Yurt dışından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, ülkeye giriş/çıkış kuralları ve yatırım yoluyla sağlanan ayrıcalıklar gibi unsurlar da karar verme sürecinde büyük önem taşıyor.