BBP Genel Başkan Yardımcısı Ekrem Alfatlı, emekli aylıklarının iyileştirilmesi, asgari ücretin enflasyon karşısında korunması ve dar gelirli ailelere yönelik desteklerin artırılması çağrısında bulundu. Alfatlı, Ocak 2027’de en düşük emekli aylığının en az 40 bin liraya çıkarılmasını istedi.

Büyük Birlik Partisi (BBP) Ekonomi ve Kalkınmadan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, Yeminli Mali Müşavir Ekrem Alfatlı, Türkiye ekonomisinin gündemindeki geçim sıkıntısı, gelir dağılımı, emekli aylıkları ve 2027 bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Vatandaşın en önemli sorununun alım gücündeki düşüş ve geleceğe yönelik belirsizlik olduğunu belirten Alfatlı, özellikle sabit gelirli kesimlerin giderek ağırlaşan hayat pahalılığı karşısında zorlandığını söyledi.

TÜİK’in ekim ayı verilerine göre tüketici fiyatlarının aylık yüzde 2,58, yıllık yüzde 29,77 arttığını hatırlatan Alfatlı, TÜRK-İŞ’in aynı döneme ilişkin araştırmasında dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcamasının 38 bin 24 liraya, temel ihtiyaçlar için gereken toplam tutarın ise yaklaşık 123 bin 857 liraya ulaştığını kaydetti. Bekâr bir çalışanın aylık yaşam maliyetinin de 49 bin 124 lira civarında olduğunu belirten Alfatlı, net asgari ücretin 28 bin 75 lira 50 kuruş, en düşük emekli aylığının ise 23 bin 552 lira seviyesinde olduğuna dikkat çekti.

Bu tablonun özellikle tek maaşla geçinmeye çalışan kiracı aileler açısından ciddi bir geçim sorununa işaret ettiğini ifade eden Alfatlı, hayat pahalılığının yalnızca çalışanları ve emeklileri değil, esnafı, çiftçiyi ve küçük işletmeleri de etkilediğini dile getirdi.

GELİR DAĞILIMINDAKİ UÇURUM DİKKAT ÇEKİYOR

Gelir dağılımındaki adaletsizliğin rakamlara da yansıdığını belirten Alfatlı, TÜİK’in 2024 gelirlerini esas alan 2025 araştırmasına işaret etti. Araştırmaya göre en düşük gelirli yüzde 20’lik kesim toplam gelirden yüzde 6,4 pay alırken, en yüksek gelirli yüzde 20’lik kesimin payı yüzde 48’e ulaşıyor. İki grup arasındaki gelir farkının 7,5 kat olduğunu belirten Alfatlı, Gini katsayısının da 0,410 olarak açıklandığını hatırlattı.

Ekonomik büyümenin toplumun tamamına yansımasının önemine vurgu yapan Alfatlı, değerlendirmelerde yalnızca büyüme rakamlarının değil, düşük ve orta gelirli kesimlerin reel gelirlerinin, emeğin millî gelirden aldığı payın ve ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılama imkânlarının da dikkate alınması gerektiğini söyledi.

EMEKLİYE SEYYANEN ARTIŞ VE REFAH PAYI TALEBİ

Emeklilerin yaşadığı ekonomik sıkıntıların artık ertelenemez hale geldiğini belirten Alfatlı, Ocak 2027’de en düşük emekli aylığının en az 40 bin lira olması gerektiğini ifade etti. Bu talebin Genel Başkan Mustafa Destici tarafından da dile getirildiğini hatırlatan Alfatlı, memurlara 2023 yılında yapılan seyyanen artışın emeklilere de yansıtılmasını istedi.

Emekli aylıklarında kalıcı iyileştirme yapılması gerektiğini belirten Alfatlı, kök aylıkların artırılması ve benzer çalışma geçmişine sahip emekliler arasındaki farklılıkların intibak düzenlemesiyle giderilmesi gerektiğini söyledi. Prim gün sayısı ve prime esas kazancın emekli aylığına adil biçimde yansıtılmasının önemine değinen Alfatlı, enflasyon farkına ek olarak refah payı verilmesini de önerdi.

Bayram ikramiyelerinin de yeniden düzenlenmesi gerektiğini kaydeden Alfatlı, Ramazan ve Kurban bayramlarının her biri için emeklilere en az 10 bin lira ikramiye ödenmesini istedi.

ASGARİ ÜCRETTE ALTI AYLIK ENFLASYON DÜZENLEMESİ

2027 yılı asgari ücretinin belirlenmesinde çalışanın yalnızca kendisinin değil, ailesinin de insanca yaşayabileceği bir gelir seviyesinin esas alınması gerektiğini belirten Alfatlı, ücret artışlarının geçmiş dönemde yaşanan alım gücü kaybını karşılaması ve refah payı içermesi gerektiğini söyledi.

Asgari Ücret Tespit Komisyonunun yılda iki kez toplanmasını öneren Alfatlı, alternatif olarak altı aylık gerçekleşen TÜFE artışının doğrudan ücretlere yansıtılabileceğini ifade etti. Enflasyonun yavaşlaması durumunda ücretin nominal tutarının korunması gerektiğini de vurguladı.

İşverenlerin, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesinin önemine değinen Alfatlı, bu işletmelere yönelik hedefli prim teşvikleri uygulanabileceğini belirtti. Ancak bu desteklerin çalışanların prim günlerini ve emeklilik haklarını olumsuz etkilememesi gerektiğinin altını çizdi.

Emekli aylığı ve asgari ücret artışlarının enflasyonun başlıca nedeni olarak görülmesini doğru bulmadığını ifade eden Alfatlı, bu gelirlerdeki artışların büyük ölçüde daha önce ertelenmiş gıda, barınma, ulaşım ve enerji ihtiyaçlarına harcandığını söyledi. Alım gücünün korunmasının yerel esnafın satışlarına da olumlu katkı sağlayacağını dile getirdi.

DAR GELİRLİ AİLELERE HANE GEÇİM DESTEĞİ

Alfatlı’nın gündeme getirdiği öneriler arasında Asgari Hane Geçim Rakamı uygulaması da yer aldı. Bu sistemin hayata geçirilmesiyle ailelerin gerçek yaşam koşullarına göre bir geçim eşiği belirlenmesini öneren Alfatlı, hesaplamada yaşanılan bölge, hane nüfusu, kira gideri, toplam gelir ve bakım sorumluluklarının dikkate alınması gerektiğini kaydetti.

Üniversiteler, kamu kurumları, işçi, işveren ve emekli temsilcilerinin katılımıyla oluşturulacak bir komisyonun söz konusu tutarı her ay şeffaf biçimde açıklamasını öneren Alfatlı, belirlenen eşiğin altında gelire sahip ailelere aradaki fark kadar kamu desteği verilmesini istedi. Özellikle tek emekli aylığıyla geçinen kiracı ailelerin öncelikli olarak desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Sosyal yardımların tek bir dijital sistem üzerinden koordine edilmesinin önemine değinen Alfatlı, böylece mükerrer ödemelerin önüne geçilebileceğini söyledi. Kira ve bakım desteklerinin gelir tamamlama sistemiyle birlikte yürütülmesini öneren Alfatlı, işe başlayan vatandaşların aldıkları desteğin gelirleri arttıkça kademeli olarak azaltılabileceğini ifade etti.

İhtiyaç sahibi ailelerin zorunlu su, elektrik ve doğal gaz tüketimlerinin ücretsiz ya da sosyal tarifeyle karşılanmasını da öneren Alfatlı, amaçlarının her hanenin insanca yaşayabileceği bir gelir seviyesine ulaşmasını sağlamak olduğunu belirtti. Böyle bir uygulamanın hayata geçirilmesi için maliyetin ve destek kapsamına alınacak hane sayısının açık biçimde hesaplanması gerektiğini de sözlerine ekledi.

2027 BÜTÇESİNDE FAİZ GİDERLERİ ÖNE ÇIKIYOR

2027 yılı bütçe teklifini de değerlendiren Alfatlı, bütçedeki en dikkat çekici kalemlerden birinin faiz giderleri olduğunu söyledi.

Bütçe teklifinde 27 trilyon 276 milyar lira gider, 23 trilyon 408 milyar lira gelir ve 3 trilyon 868 milyar lira bütçe açığı öngörüldüğünü hatırlatan Alfatlı, faiz ödeneğinin ise 3 trilyon 975 milyar liraya ulaştığını belirtti.

Faiz giderlerinin toplam bütçe giderlerinin yüzde 14,57’sine, bütçe gelirlerinin yüzde 16,98’ine ve vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 20’sine karşılık geldiğini kaydeden Alfatlı, faiz dışı dengede 107 milyar liralık fazla hedeflenmesine rağmen toplam bütçede açık verilmesinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Borçlanma ihtiyacını azaltmak için kamu harcamalarında verimliliğin artırılması ve güvenilir bir borç yönetimi uygulanması gerektiğini belirten Alfatlı, kamu kaynaklarının daha fazla üretim, istihdam ve sosyal refah odaklı kullanılması çağrısında bulundu.

FAİZ GİDERLERİ BİR YILDA YÜZDE 45 ARTIYOR

2027 bütçesini 2026 yılıyla karşılaştıran Alfatlı, başlangıç bütçesine göre giderlerde yüzde 43,7, gelirlerde yüzde 43,9, bütçe açığında yüzde 42,6 ve faiz giderlerinde yüzde 45 artış öngörüldüğünü söyledi. Faiz giderlerindeki nominal artışın 1 trilyon 233 milyar lirayı bulduğunu belirtti.

2026 yıl sonu gerçekleşme tahminleri esas alındığında ise giderlerde yüzde 38,7, gelirlerde yüzde 37,5 artış beklendiğini ifade eden Alfatlı, vergi gelirlerindeki artışın yüzde 36,5 seviyesinde öngörüldüğünü kaydetti. Bütçe açığının millî gelire oranının yüzde 3,1’den yüzde 3,5’e yükselmesinin de önemli bir gösterge olduğunu belirten Alfatlı, bütçe karşılaştırmalarında hangi yılın başlangıç ödeneğinin veya gerçekleşme tahmininin esas alındığının açıkça belirtilmesi gerektiğine dikkat çekti.

FAİZİN SANİYEDEKİ KARŞILIĞI 126 BİN LİRA

Faiz giderlerinin büyüklüğünü günlük hayatla ilişkilendirerek anlatan Alfatlı, 3 trilyon 975 milyar liralık yıllık ödeneğin 365 güne bölünmesiyle ortaya çıkan tabloya dikkat çekti.

Bu hesaba göre faiz giderlerinin aylık 331,25 milyar liraya, günlük 10,89 milyar liraya, saatlik 453,77 milyon liraya ve dakikalık 7,56 milyon liraya karşılık geldiğini belirten Alfatlı, saniyelik ortalamanın ise yaklaşık 126 bin lira olduğunu söyledi. Bu tutarın mevcut en düşük emekli aylığının yaklaşık 5,35 katına denk geldiğini ifade eden Alfatlı, bunun yıllık ödeneğin zamana bölünmesiyle elde edilen ortalama bir hesap olduğunu vurguladı.

Faiz ödeneğinin bazı bakanlıkların bütçeleriyle karşılaştırıldığında da dikkat çekici bir büyüklüğe ulaştığını belirten Alfatlı, söz konusu tutarın Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinin yaklaşık 1,62, Sağlık Bakanlığı bütçesinin 2,02 ve Millî Savunma Bakanlığı bütçesinin 2,59 katı olduğunu kaydetti.

Alfatlı, mevcut borçlardan kaynaklanan yükümlülükler gözetilerek yeni borçlanmanın maliyetinin düşürülmesi gerektiğini belirterek, bütçe açığının finansmanı ile anapara geri ödemelerinin birlikte planlanması ve kamu harcamalarında önceliklerin yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.