Yeni gen tedavisi FDA onayına hazırlanıyor

Yeni gen tedavisi FDA onayına hazırlanıyor
Yayınlama: 16.11.2026
A+
A-

CRISPR–Cas9 Gen Düzenleme Teknolojisinde Yeni Gelişmeler

Nadir görülen kalıtsal hastalıkların tedavisinde büyük bir yenilik olan CRISPR–Cas9 gen düzenleme teknolojisinde yeni bir aşama kaydedildi. Daha önce var olan gen terapileri, hastanın kök hücrelerini vücuttan alarak laboratuvar ortamında işleme tabi tutuyor ve ardından ağır kemoterapi uygulandıktan sonra geri naklediyordu. Ancak ABD merkezli Intellia Therapeutics tarafından geliştirilen lonvoguran ziclumeran (lonvo-z) isimli yeni tedavi, bu karmaşık ve maliyetli süreci ortadan kaldırarak genleri doğrudan insan vücudu içinde düzenleme imkanı sunuyor.

Boğazda ve vücudun farklı bölgelerinde hayati tehlike oluşturan ağrılı şişlik ataklarına yol açan kalıtsal anjiyoödem hastalığı için özel olarak tasarlanan bu ilacın, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından 10 Mart tarihine kadar onaylanması bekleniyor.





KEMOTERAPİ GEREKTİRMEYEN TEK GÜNLÜK DAMAR İÇİ UYGULAMA

Mevcut gen tedavisi olan Casgevy’nin aksine lonvo-z, in vivo (canlı vücut içi) yöntemiyle çalışmakta. Bu tedavi, CRISPR–Cas9 bileşenlerini kodlayan mRNA moleküllerini taşıyan mikroskobik yağ parçacıklarından oluşuyor. Sadece bir gün süren basit bir damar içi infüzyonla vücuda verilen bu parçacıklar, doğrudan karaciğere ulaşıyor ve kan damarı sızıntısına neden olan prekallikrein proteinini üreten geni kalıcı olarak devre dışı bırakıyor.

Cincinnati Üniversitesi’nden Dr. Jonathan Bernstein, dört yıllık klinik takip sonuçlarının çok güvenilir olduğunu ve hastaların ömür boyu süren yoğun ilaç kullanma ihtiyacından kurtulabileceğini belirtti.

ŞİŞLİK ATAKLARI DÖRT YIL BOYUNCA DURMA NOKTASINA GERİLEDİ

Uzun vadeli klinik veriler, tedavinin kalıcı etkilerini göstermekte. Tedavi öncesinde ayda ortalama üçten fazla ağır şişlik atağı yaşayan hastaların atak sıklığı, tek doz uygulamadan sonra ayda 0,5’in altına düştü ve dört yıl boyunca bu düşük seviyede sabit kaldı. 80 katılımcı ile gerçekleştirilen karşılaştırmalı çalışmalarda, tedavi alan hastaların %62’sinin ilk altı ayda hiçbir atak yaşamadığı, plasebo grubunda ise bu oranın %11 olduğu gözlemlendi.

BİLİM İNSANLARINDAN “KALICI GEN MÜDAHALESİ” VE GÜVENLİK UYARISI

Buna rağmen bazı tıp uzmanları, vücut içindeki genlere doğrudan ve geri dönüşsüz bir müdahalenin uzun vadeli risklerine dikkat çekmekte. Geçen yıl, aynı şirketin farklı bir hastalık için yaptığı deneyde bir katılımcının karaciğer hasarı nedeniyle yaşamını yitirmesi üzerine FDA, denemeleri geçici olarak durdurmuş ve ek güvenlik protokollerinin ardından süreci yeniden başlatmıştı. Kaliforniya Üniversitesi San Diego’dan araştırmacı Sandra Christiansen, tek seferlik tedavilerin kronik hastalar için çok cazip olduğunu ancak genomun farklı bölgelerinde istenmeyen mutasyon riskinin ve normal bir genin kalıcı olarak devre dışı bırakılmasının uzun vadeli etkilerinin dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguladı.

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.