Türkiye’de çocuk yoksulluğu %31’e ulaştı
Türkiye’de Çocuk Hakları Üzerine Önemli Vurgular
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 37. yılı dolayısıyla Türkiye’de çocuk hakları ile ilgili veriler tekrar ön plana çıktı. YENİ Parti’den Diyarbakır Milletvekili ve TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanvekili Sezgin Tanrıkulu ile YENİ Parti Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, çocukların yoksulluğunun azaltılması, okullarda ücretsiz yemek temin edilmesi, çocuk işçiliğinin önlenmesi ve çocukların şiddet ve istismardan korunması için somut adımlar atılması gerektiğini belirtti.
HER ÜÇ ÇOCUKTAN BİRİ YOKSULLUK İÇİNDE
Tanrıkulu’nun paylaştığı DİSK Araştırma Merkezi verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Türkiye’de 6 milyon 708 bin çocuk yoksulluk içinde yaşamaktadır. Çocuk yoksulluk oranı %31 iken, yoksulluk veya sosyal dışlanma riski taşıyan çocukların oranı %36,8’e ulaşmaktadır. Aynı zamanda, Türkiye’nin KidsRights Index 2026 sıralamasında 194 ülke arasında 106. sırada yer aldığını ifade etti. Türkiye’nin çocuk haklarını destekleyen ortam kategorisindeki puanı ise 0,143 olarak belirlenmiştir.
Asu Kaya, çocukların beslenme ve eğitim haklarına dikkat çekerek, devlet okullarında ücretsiz ve sağlıklı öğle yemeği ile temiz içme suyunun sağlanması gerektiğini ifade etti. Kaya, “Bir çocuk okula aç gidiyorsa, bir başkası yol parası olmadığı için derse yetişemiyorsa o çocuğun öğünü de yol parası da bakanlıkların bütçesinde yer almalıdır” şeklinde konuştu.
ÇOCUK İŞÇİ ÖLÜMLERİNE DİKKAT ÇEKTİLER
Tanrıkulu’nun aktardığı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine göre, 2025 yılında en az 94 çocuk çalıştığı sırada hayatını kaybetmiştir. 2024 yılında bu sayı 71 olarak kaydedilmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 15-17 yaş grubunda istihdam edilen çocuk sayısı 2024’te 869 bin iken, 2025 yılında bu rakam 882 bine çıkmıştır. Tanrıkulu, çocuk işçiliğinin yoksulluk ve gelir eşitsizliği ile ilişkili olduğu üzerinde durarak mesleki eğitim merkezlerindeki (MESEM) çalışma koşullarını da gündeme getirdi. Kaya, Milli Eğitim Bakanlığı’nın Meclis’e verdiği bilgilere dayanarak, 2025 ve 2026 yıllarında MESEM kapsamında 9 bin 950 iş kazasının kaydedildiğini ve 37 öğrencinin yaşamını yitirdiğini ifade etti. Kaya, çocuklar için çalışan işletmelerin denetim belgelerinin şeffaf bir şekilde açıklanması ve ölümlerin bağımsız olarak soruşturulması gerektiğini vurguladı.
KIZ ÇOCUKLARINA YÖNELİK DESTEKTE 412 BİN KİŞİLİK FARK
Asu Kaya, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın bütçe hedeflerini ele aldı. Bakanlığın verilerine göre, 2025 yılında 1 milyon 462 bin 610 kız çocuğu şartlı nakit transferinden faydalanırken, 2029 yılı için belirlenen hedef 1 milyon 50 bin olarak belirlenmiştir. Kaya, bu iki rakam arasındaki 412 bin 610 kişilik farka dikkat çekerek, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’a bu hedefin hangi verilere dayandığını sordu. Ayrıca, desteğe ihtiyaç duyan çocukların yardım erişiminin nasıl güvence altına alınacağını da açıklanmasını talep etti.
OKUL SALDIRILARI VE İSTİSMAR VERİLERİ GÜNDEMDE
Bu iki milletvekilinin açıklamalarında okul saldırıları ve çocukların güvenliği konusu da önemli bir yer aldı. Kaya, Kahramanmaraş’ta yaşanan ve dokuz öğrenci ile bir öğretmenin hayatını kaybettiği okul saldırısıyla ilgili 11 kamu görevlisi hakkında soruşturma izni verilmemesine tepki gösterdi. Kaya, olası ihmallerin tüm yönleriyle araştırılması gerektiğini, ailelerin saldırı öncesinde yetkililere hangi bilgilerin ulaştığını öğrenme hakkına sahip olduğunu söyledi. Kaya, ayrıca TÜİK’in 2025 verilerine göre, güvenlik birimlerine suç mağduru olarak gelen çocuklara ait 224 bin 579 kaydın %10,3’ünün cinsel suçlarla bağlantılı olduğuna dikkat çekti. Tanrıkulu da çocukların şiddet, istismar ve ihmale karşı korunması adına kamu mekanizmalarının güçlenmesi gerektiğini vurguladı.
‘ÇOCUKLARIN YAŞAMINDAN TASARRUF EDEMEZSİNİZ’
Kaya, çocuk haklarıyla ilgili sorumluluğun birden fazla bakanlığı ilgilendirdiğini ifade ederek, iktidarın bütçe politikaları üzerinden eleştiride bulundu. Kaya, “Çocukların yaşamından tasarruf edemezsiniz. Bir sonraki bütçeyi bekleyecek olan sizsiniz. O çocuk yarın sabah yine okula gidecek” dedi. Tanrıkulu da, çocuk yoksulluğuyla mücadele, ücretsiz okul yemeği temin edilmesi, eğitimden kopuşun önlenmesi ve çocuk işçiliğine karşı koruyucu sosyal politikaların geliştirilmesi gerektiğini belirtti.