Kirayı elden ödeyenler dikkat!

Mülk sahipleri ile kiracılar arasındaki uyuşmazlıklara bir yenisi daha eklendi. Yargıtay, elden ödenen kiralarla ilgili tartışmalara son noktayı koydu. Yüksek Mahkeme, elden yapılan ödemelerin ispatının sağlanamadığına hükmederek, kiracıları icra tehlikesiyle karşı karşıya bırakabilecek süreci netleştirdi.

ADALET BAKANLIĞI DEVREYE GİRDİ, DOSYA YARGITAY’A TAŞINDI

Emsal karar konusu olay, Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına itirazı üzerine Yüksek Mahkeme’nin gündemine geldi. Dosyaya yansıyan iddialara göre; kiracı Bülent Ç. ile mülk sahibi Burhan K. arasında kira ödemelerinin banka yoluyla yapılmasına dair yazılı bir sözleşme bulunuyordu. Ancak iddiaya göre mülk sahibi Burhan K., parayı elden talep etti ve kiracı ödemelerini nakit olarak gerçekleştirdi.

Ancak bir süre sonra mülk sahibi, kirasını alamadığı gerekçesiyle kiracı hakkında icra takibi başlattı.

“CEBRİ İCRA TEHDİDİ ALTINDA ÖDEDİM”

İcra takibi ile şoke olan kiracı Bülent Ç., ödemeleri elden yaptığını savundu. Ancak icra tehdidi altında olması nedeniyle, takip dosyasındaki borcu ödemek zorunda kaldı. Kiracı, “Borçlu olmadığım veya borçlu olmadığımı düşündüğüm bir parayı cebri icra tehdidi altında ödedim” diyerek mahkemenin yolunu tuttu ve davanın ‘istirdat’ (geri alma) davasına dönüşmesini sağladı.

MÜLK SAHİBİ: TANIKLA İSPAT OLMAZ, SENET SINIRININ ÜZERİNDE

Dava dosyasında savunma yapan ev sahibi Burhan K., kiracının ödeme yaptığına dair iddiasını kesin bir dille reddetti. Ev sahibi, davacının tanıkla ispat iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek şu savunmayı yaptı:

• Bir yıllık kira bedeli olan 21 bin 600 TL, senetle ispat sınırının üzerindedir.
• Davacının tanık dinletmesine muvafakat etmiyoruz.
• Davanın reddini talep ediyoruz.

Kiracı ise mülk sahibinin kendisini tahliye edebilmek amacıyla, elden aldığı paraları inkar ettiğini ileri sürdü.

YEREL MAHKEME ÖNCE KİRACIYI HAKLI BULDU

Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesi, ilk aşamada kiracı lehine karar verdi. Mahkeme;

• Kira bedellerinin davalının işyerine gidilerek ödendiğini,
• Mayıs ayı kirasının davacının eşiyle birlikte, Haziran ayı kirasının ise PTT kanalıyla ödenmek istendiğini,
• Ödemenin kabul edilmemesi üzerine ‘tevdi mahalli tayini’ (ödeme yeri belirlenmesi) kararı alındığını tespit etti.

Mahkeme, icra takibine konu kira bedellerinin kiracı tarafından zaten ödendiğini, ancak icra tehdidiyle mükerrer ödeme yapıldığını belirterek, 18 bin 829 liranın yasal faiziyle mülk sahibinden alınıp kiracıya verilmesine hükmetti.

“İSPAT KÜLFETİ KİRACIDADIR”

Yerel mahkemenin kararı temyiz edilince devreye giren Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, hukuki süreci tersine çeviren bir değerlendirme yaptı. Yargıtay kararında şu ilkelere dikkat çekildi:

• İspat külfeti: Kira ilişkisinin varlığını ve kira bedelinin miktarını ispat etmek “Kiraya Verene” (Ev Sahibi), kira bedelinin ödendiğini ispat etmek ise “Kiracıya” düşer.

• Kesin delil şartı: Mülk sahibinin talep ettiği yıllık kira bedeli senetle ispat sınırının üzerindeyse, kira bedelinin ödendiğinin kesin delille ispatlanması zorunludur.

“KİRA SÖZLEŞMESİ VARSA TANIK DİNLENMEZ”

Yargıtay’ın kararındaki en çarpıcı nokta ise “tanık” beyanlarıyla ilgili oldu. Yüksek Mahkeme, taraflar arasında yazılı bir kira sözleşmesi bulunduğunu hatırlatarak, kira bedellerinin ödendiği hususunda tanık dinlenemeyeceği görüşüne yer verdi.

Yargıtay, yerel mahkemenin tanık beyanlarına dayanarak hüküm kurmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtti. Sonuç olarak; kiracının ödemeyi kesin delillerle (dekont, makbuz vb.) ispatlayamaması ve sadece tanık beyanlarına dayanılması nedeniyle karar, mahkemenin kararı üzerinde etkili olmamak üzere kanun yararına bozuldu.

UZMAN UYARISI

Bu karar, kira ödemelerini elden yapan ancak makbuz almayan kiracılar için büyük bir uyarı niteliği taşıyor. Uzmanlar, ödemelerin mutlaka banka kanalıyla yapılması veya elden ödemelerde imzalı belge alınması gerektiğini vurguluyor.