2025’te Muhtemel Eğitim Süreleri ve Eşitsizlikler

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2025 verilerine göre, ilkokula başlama çağındaki bir bireyin eğitimde geçirmesi beklenen toplam süre 16,8 yıl olarak hesaplandı. 2024’e kıyasla bu göstergede bir azalma gözlendi; önceki yıl 17,2 yıl olarak kaydedilmişti.

Okul öncesinden ortaöğretim sonuna kadar beklenen ortalama süreler bölüm bölüm incelendiğinde, okul öncesi eğitimde 1,6 yıl, ortaöğretime kadar ise 11,9 yıl olarak tespit edildi.

İl Bazlı Farklılıklar ve En Yüksek İller

En yüksek muhtemel eğitim süresi 18,6 yıl ile Bayburt ve Karabük’te ölçüldü. İstanbul 18,4 yıl, Tunceli ise 18,3 yıl ile bu illeri izledi. Öte yandan, en düşük süre 13,8 yıl ile Şanlıurfa’da kaydedildi; Şırnak 14,1 yıl, Muş 14,3 yıl ile düşük olan iller arasında yer aldı.

Cinsiyete Göre Dağılım

Genel düşüş eğilimi içinde kadınların muhtemel eğitim süresi 17,2 yıl, erkeklerde ise 16,3 yıl olarak hesaplandı. 2025’te kadınlarda ve erkeklerde sırasıyla yüzde 2,4 ve yüzde 2,5 oranında azalma görüldü.

İller düzeyinde cinsiyete göre farklılıklar öne çıktı: kadınlarda en yüksek süre Tunceli’de, erkeklerde en yüksek süre Bayburt’ta gerçekleşti. Erkeklerde Süresi en düşük iller arasında Şanlıurfa, Ağrı, Şırnak, Muş ve Hakkari yer alırken; kadınlar için en düşük süreler Şanlıurfa, Şırnak, Muş, Mardin ve Ağrı’da görüldü.

Cinsiyet Eşitliği Endeksi

Cinsiyet eşitliği endeksi (kadınların erkeklere oranı) 2025’te 1,05 oldu; bu değer 2018’de 0,97 iken 2025’te kadınlar lehine 0,08 puan artış gösterdi. Endeksin en yüksek olduğu iller 1,13 ile Iğdır, 1,11 ile Tunceli ve 1,10 ile Bartın olarak sıralandı. En düşük endeks değerleri ise Bitlis (0,97), Şanlıurfa, Siirt ve Bayburt (0,99) ile Muş, Erzurum ve Batman (1,00) şeklinde kaydedildi.

Uluslararası Karşılaştırma

OECD’nin 2024 verileriyle karşılaştırıldığında, ilkokuldan yükseköğretime kadar muhtemel eğitim süresinin OECD ortalaması 16,6 yıl iken Türkiye ortalaması 17,2 yıl oldu. OECD ülkeleri arasında en yüksek süre 20,9 yıl ile Yunanistan’da, en düşük süre ise 14,3 yıl ile Kolombiya’da yer aldı.

Muhtemel Eğitim Süresi Kavramı

Muhtemel eğitim süresi, bir kişinin mevcut eğitim katılım dinamikleri çerçevesinde örgün eğitimde geçirmesi beklenen toplam süreyi yansıtır. Bu gösterge; teorik program sürelerinin yanı sıra fiili kayıt verilerine dayanır ve ideal veya kesintisiz bir eğitim süresini değil, mevcut katılım eğilimlerine göre beklenen süreyi ifade eder. Birleşmiş Milletler tarafından ülkeler bazında yayımlanan bu istatistik, ulusal politika yapıcılar için de referans niteliğindedir.