Vergide Sessiz Düzenleme

5 Milyon TL’lik Fon Eşiği Binlerce Şirketin Mali Dengesini Değiştirecek

Vergi mevzuatında yapılan bazı düzenlemeler kamuoyunda geniş tartışmalara yol açmaz; ancak etkileri şirket bilançolarında ve nakit yönetiminde derin sonuçlar doğurur. 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı (5. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı da bu nitelikte, “sessiz ama etkili” düzenlemelerden biri olarak öne çıkıyor.

Söz konusu Karar ile birlikte, yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden yararlanılan indirim ve istisnalar nedeniyle fon ayırmada esas alınan alt sınır 2 milyon TL’den 5 milyon TL’ye yükseltildi. İlk bakışta teknik bir ayrıntı gibi görünen bu değişiklik, özellikle KOBİ’lerin ve orta ölçekli işletmelerin mali yapısını doğrudan etkiliyor.

Fon Ayırma Zorunluluğu Nedir?

Vergi sisteminde mükelleflere tanınan bazı indirim ve istisnalar, önemli vergi avantajları sağlıyor. Ancak devlet, bu avantajların tamamen serbestçe kullanılmasını sınırlamak amacıyla, belirli tutarların üzerindeki kazançlar için özel fon hesabı ayrılmasını zorunlu tutuyor.

Fon hesabına alınan tutarlar:

• Ortaklara dağıtılamıyor,

• İşletme dışı amaçlarla kullanılamıyor,

• Belirli sürelerle işletme bünyesinde tutulmak zorunda kalıyor.

Bu uygulama, özellikle nakit ihtiyacı yüksek olan işletmeler açısından önemli bir kısıt yaratıyor ve bilançoda fiilen kullanılmayan kaynakların kilitlenmesine yol açabiliyor.

Eski Uygulama: 2 Milyon TL Eşiği

2025 yılı sonuna kadar yürürlükte olan düzenlemeye göre, yıllık beyannamede yararlanılan indirim ve istisnalar toplamı 2 milyon TL’yi aştığında, aşan tutar için fon ayırma zorunluluğu doğuyordu.

Ancak son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, şirket bilançolarını reel bir büyüme olmaksızın şişirdi. Bu durum, özellikle KOBİ’lerin gerçek bir nakit artışı yaşamamasına rağmen, yalnızca rakamsal eşiklerin aşılması nedeniyle fon ayırmak zorunda kalmasına neden oldu.

Yeni Dönem: 5 Milyon TL Sınırı

10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu alt sınır 5 milyon TL’ye çıkarıldı. Yeni düzenlemeye göre:

• Yıllık beyannamede yararlanılan indirim ve istisnalar 5 milyon TL’yi aşmıyorsa, fon ayırma zorunluluğu bulunmuyor.

• 5 milyon TL’yi aşan kısım için ise fon ayırma yükümlülüğü aynen devam ediyor.

Bu değişiklik, özellikle orta ölçekli işletmeler için önemli bir mali esneklik sağlıyor.

Uygulamada Ne Değişecek?

Yeni düzenleme ile birlikte:

• Şirketlerin öz kaynakları gereksiz yere kilitlenmeyecek,

• Nakit akışı daha sağlıklı ve esnek yönetilebilecek,

• Kâr dağıtımı ve yatırım kararları daha gerçekçi planlanabilecek.

Başka bir ifadeyle, vergi avantajı sağlanırken işletmelerin mali hareket alanı daraltılmamış olacak.

Yanlış Yorumlanmaması Gereken Nokta

Uzmanlar, düzenlemenin yanlış anlaşılmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Bu değişiklik:

• İndirim ve istisnaları ortadan kaldırmıyor,

• Fon sistemini sona erdirmiyor,

• Yalnızca fon ayırma alt sınırını yukarı çekiyor.

Yüksek tutarlı indirim ve istisnalardan yararlanan mükellefler için fon ayırmaya ve fonların kullanımına ilişkin sınırlamalar mevcut haliyle geçerliliğini koruyor.

Selma Çalışır: “Tek Bir Eşik, Yüzlerce İşletmeyi Rahatlatabilir”

Bağımsız denetçi ve mali müşavir Selma Çalışır, düzenlemeye ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Vergi mevzuatında yapılan her değişiklik büyük bir reform olmak zorunda değil. Bazen tek bir eşik, yüzlerce işletmenin bilançosunu rahatlatır. 5 milyon TL’lik yeni fon sınırı, özellikle enflasyonun bilanço kalemlerini şişirdiği bir dönemde yerinde bir düzenleme oldu.”

Çalışır, 2026 ve sonraki yıllarda bu sınırın uygulamada belirleyici olacağını vurgulayarak, hem mükelleflerin hem de meslek mensuplarının yıllık beyannameleri hazırlarken yeni fon eşiğini mutlaka dikkate almaları gerektiğini ifade etti.