Lübnan–İsrail Üçlü Çerçeve Anlaşması Sağlandı

Washington’da dün, Lübnan ve İsrail temsilcileri ile ABD arasındaki müzakereler sonucunda bir çerçeve anlaşması imzalandı. Taraflar, belgenin nihai çözüm değil, çözüm yolunda atılan bir ilk adım olduğu görüşünde birleşti.

İmzalar, Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Moawad, İsrail Büyükelçisi Yechiel Leiter ve ABD yetkililerinin huzurunda atıldı. Tören sırasında ayrıntılar sınırlı şekilde paylaşıldı; ancak tarafların çatışmayı sona erdirmeye yönelik taahhütleri vurgulandı.

Anlaşmanın temel maddeleri ve taahhütler

Çerçeve anlaşma, İsrail ve Lübnan’ın çatışmayı sonlandırma, egemenliklerini güvence altına alma ve barışçıl komşuluk kurma hedeflerini teyit ediyor. Metinde, tarafların birbirinin barış içinde var olma hakkına saygı göstereceği açıkça yer alıyor.

Lübnan ordusunun yetki genişlemesi kademeli bir süreç olarak planlanıyor: Pilot bölgelerde Lübnan ordusu tam güvenlik sorumluluğunu alacak ve bu genişleme performansa dayalı programlarla ilerleyecek. Bu süreçte, devlet dışı silahlı grupların silahsızlandırılması ve altyapılarının tasfiyesi de doğrulanabilir adımlarla sağlanacak.

ABD’nin rolü ve destek paketleri

ABD, anlaşmanın uygulanmasını kolaylaştırmak üzere bir Lübnan-İsrail Askeri Koordinasyon Grubu kurulmasına destek vereceğini açıkladı. Ayrıca Washington, BM ile koordineli şekilde acil insani yardım ve yeniden imar desteği dahil önemli kaynak taahhütleri sundu.

ABD Dışişleri Bakanı, Lübnan Silahlı Kuvvetlerinin kapasitesini artırmaya yönelik olarak 30 milyon dolardan fazla fon sağlanacağını ve ek uluslararası desteğin harekete geçirileceğini belirtti.

Saha gelişmeleri ve tepkiler

İsrail Başbakanı, anlaşmanın Lübnan ordusunun toprak kontrolünü yeniden tesis etme sürecini başlatacağını ve bunun iki “pilot bölge” ile deneneceğini söyledi. Öte yandan, Hizbullah yetkilileri ve bazı Lübnan parlamenterleri, anlaşmanın uygulanmasının iç siyasi dinamiklere bağlı olduğunu ve muhalefetin sert tepki gösterebileceğini belirtti.

Çatışmalar sürecinde Lübnan’da binlerce sivilin hayatını kaybetmesi ve geniş çaplı yerinden edilme yaşanması, anlaşmanın insani boyutunu daha da ön plana çıkardı. Bölgedeki güvenlik olayları ve tahliye uyarıları anlaşmanın uygulanmasını zorlaştıran unsurlar arasında yer alıyor.

Uygulama süreci ve beklenen zorluklar

Anlaşma, Lübnan hükümetinin devletin güç kullanma tekelini yeniden tesis etmesi, finansman akışlarını engelleyecek yasal önlemleri alması ve kapsamlı bir barış taslağı hazırlamak üzere çalışma grupları kurmasını öngörüyor. Ancak saha koşulları ve siyasi direnç, uygulamanın aşamalı ve denetlenebilir şekilde ilerlemesini gerektiriyor.

Önemli bir nokta: Anlaşmanın tam etkisi, Lübnan ordusunun sahadaki performansına, uluslararası desteğin sürekliliğine ve yerel aktörlerin iş birliğine bağlı olacak.