Gemide Hantavirüs Paniği: 5 Doğrulandı, 3 Ölü

Dünya, COVID-19 sonrası yeni bir virüs tehdidiyle karşılaştı. Dünya Sağlık Örgütü’nün dikkatine sunulan olayda adı hantavirüs olarak açıklanan enfeksiyon, bir yolcu gemisinde tespit edildi ve uluslararası sağlık yetkililerinin takibini gerektirdi.

MV Hondius adlı yolcu gemisi, Arjantin’den hareket ederek Atlantik üzerinden Yeşil Burun Adaları’na seyir halindeyken bazı yolcularda şüpheli vakalar rapor edildi. Toplam 147 yolcu taşıyan gemideki durum, kısa sürede bölgesel ve küresel sağlık kurumlarının ilgisini çekti.

Gemideki vakalar ve ölümler

Yetkililer, gemide bildirilen sekiz şüpheli hantavirüs vakasından beşinin doğrulandığını açıkladı. Vakalar arasında üç ölüm bildirildi: ilk olarak 11 Nisan’da hayatını kaybeden Hollandalı erkek yolcu, daha sonra karaya çıkarıldıktan sonra uçuş sırasında yaşamını yitiren eş ve 2 Mayıs’ta ölen Almanya vatandaşı bir yolcu. Bu ölümler gemide seyahat eden diğer yolcular ve uluslararası basında endişe yarattı.

Gemideki ünlüler ve temas bilgileri

147 yolcu arasında bilinen isimler de bulunuyordu; tanınmış YouTuber Ruhi Çenet de gemideydi ve yaşananları “Bir aylık okyanus yolculuğumda çok kötü şeyler oldu!” sözleriyle dile getirdi. Ayrıca Hollanda merkezli bir havayolu çalışanının Amsterdam’da hantavirüs şüphesiyle tedaviye alındığı, bu personelin Johannesburg’da uçuşa kabul edilmeyen 69 yaşındaki bir kadınla temas kurduğunun tespit edildiği bildirildi.

DSÖ değerlendirmesi ve risk analizi

DSÖ Genel Direktörü Tedros Ghebreyesus salgının genel halk sağlığı tehdidini düşük olarak nitelendirirken, uzun kuluçka süresi nedeniyle vakaların henüz tam olarak ortaya çıkmamış olabileceği uyarısında bulundu. Kurum, uygun sağlık önlemleri alındığında salgının sınırlı kalacağı öngörüsünde bulundu. DSÖ’den Dr. Maria Van Kerkhove da vakayı COVID benzeri bir pandeminin başlangıcı olarak görmediklerini; bunun kapalı bir alanda görülen, bilinen bir hantavirüs olgusu olduğunu belirtti.

Hantavirüs hakkında bilinenler

Hantavirüsler, tek bir hastalığı değil, bir virüs ailesini temsil eder ve ismini Güney Kore’deki bir nehirden alır. DSÖ’ye göre 20’den fazla farklı türü vardır ve çoğunlukla kemirgenler—özellikle fare ve sıçanlar—aracılığıyla bulaşır. Latin Amerika’da And virüsü gibi türler özellikle Arjantin ve Şili’de yaygındır.

Bulaş yolları, kuluçka ve belirtiler

Virüs genellikle kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle kirlenmiş havanın solunmasıyla bulaşır; doğrudan insan-insan temas yoluyla yayılım nadirdir. Kuluçka süresi genelde 1 ila 6 hafta (7–42 gün) olmakla birlikte bazı vakalarda 8 haftaya kadar uzayabilir. İlk bulgular ateş, kas ağrısı ve yorgunluk şeklinde başlar.

Hantavirüs iki ana klinik tabloya yol açabilir: Hantavirüs Akciğer Sendromu (HPS) ve Böbrek Sendromlu Hemorajik Ateş (HFRS). HPS başlangıçta ateş, halsizlik ve kas ağrılarıyla başlar; ilerleyince ciddi solunum yetmezliklerine neden olabilir ve ölüm oranı %20–40 arasında değişir. HFRS ise başlangıçta grip benzeri belirtiler gösterip ilerleyen dönemde böbrek yetmezliğine, iç kanamaya ve düşük tansiyona yol açabilir.

Tedavi ve korunma

Hantavirüs için spesifik bir tedavi bulunmamaktadır; tıbbi bakım genellikle destekleyicidir. Hastalara oksijen desteği, uygun antiviral ajanlar ve gerektiğinde diyaliz gibi uygulamalar sunulur; ağır vakalar yoğun bakım ve mekanik ventilasyon gerektirebilir. Yetkililer, koruma amaçlı olarak kemirgenlerle temastan kaçınmayı, bodrum ve çatı gibi alanların giriş noktalarını kapatmayı ve kemirgen dışkısı temizliği sırasında koruyucu ekipman kullanılmasını öneriyor.

Hastalık dağılımı ve Türkiye durumu

Hantavirüs vakaları dünya genelinde özellikle Asya, Avrupa ve Amerika kıtalarında rapor edilmiştir. Başlıca bildirilen ülkeler arasında Çin, Güney Kore, ABD, Arjantin, Şili, Brezilya, Bolivya, Paraguay, Panama, Uruguay, Finlandiya, Almanya, Fransa ve Rusya yer alıyor. 2026 yılı itibarıyla Türkiye’de hantavirüs kaynaklı bir vaka açıklanmadı.

Özetle, gemide başlayan olay bölgesel bir salgın endişesi yaratmış, DSÖ erken dönemde riskin sınırlı olduğunu belirtse de uzun kuluçka süresi nedeniyle dikkatli takip ve temizlik/korunma önlemleri önem kazanmıştır.