TBMM’den vergi teşviklerinde kapsamlı düzenleme

TBMM Genel Kurulu, vergi ve çeşitli teşvikleri içeren kapsamlı yasa değişikliğini kabul etti. Kanun; alacakların tecili, yurt dışından getirilen varlıkların ekonomiye kazandırılması, yurt dışı gelirlerin vergiden istisnası ile nitelikli hizmet ve transit faaliyetlere yönelik düzenlemeler gibi birçok alanı yeniden düzenliyor.

Yeni hükümler, hem gerçek hem tüzel kişilerin vergi yükümlülüklerine esneklik sağlarken, yabancı kaynak girişini artırmaya ve Türkiye’de üretim ile nitelikli hizmet faaliyetlerini teşvik etmeye odaklanıyor.

Amme Alacaklarının Tecili ve Teminat Düzenlemeleri

Amme alacaklarının tahsilinde, borçlunun ödeme güçlüğüne düşmesi hâlinde borcun 72 aya kadar faiz alınarak tecil edilmesi mümkündür; bunun için borçlu yazılı talepte bulunup teminat gösterecek. Ancak tecil edilen borçların tahsil daireleri itibarıyla toplamı 1 milyon lirayı aşmıyorsa teminat aranmayacak. Bu eşik üzerinde kalan kısmın teminatı ise aşan tutarın yarısı olarak belirlendi. Cumhurbaşkanı, bu tutarları belirlenen sınırlar içinde artırıp azaltma yetkisine sahip.

Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratların İstisnası

Türkiye’ye yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, yerleşmeden önceki son 3 yıl içinde Türkiye’de ikametgah veya vergi mükellefiyeti bulunmaması şartıyla, yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak. Bu kazançlar yıllık beyannameye dahil edilmeyecek ve giderleri vergiye tabi kazancın tespitinde dikkate alınmayacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı uygulama usul ve esaslarını belirleyecek. Bu hüküm 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşenlere uygulanacak.

Teknogirişim Şirketleri ile İlgili İstisnalar

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının kriterlerini karşılayan teknogirişim şirketlerinde çalışanlara işveren tarafından verilen pay senetlerine ilişkin gelir vergisi istisnasında üst sınır, yıllık brüt ücretin iki katı olarak yeniden düzenlendi. Bu payların elden çıkarılma süresine göre istisnanın geri alınması ve işverenden tahsil edilecek gecikme faizleri kademeli olarak öngörüldü.

Nitelikli Hizmet Merkezleri ve Personel Ücretlerine İstisna

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamına “Nitelikli hizmet merkezi” tanımı getirildi. En az üç farklı ülkede aktif, yurt dışındaki ilişkili şirketlerden yıllık hasılatının en az %80’ini sağlayan sermaye şirketleri bu kapsamda sayılacak. Bu merkezlerde çalışan nitelikli personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin belirlenen katlarını aşmayan kısmı için gelir vergisi istisnası uygulanacak; Cumhurbaşkanı bu oranları ayarlama yetkisine sahip.

Transit Ticaret ve Nitelikli Hizmet Faaliyetlerine Kurumlar Vergisi İndirimi

Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeden yurt dışında satılmasından veya yurt dışı alım-satımlarına aracılık edilmesinden elde edilen kazançlar için kurumlar vergisi indirimi getirildi. Standart indirim oranı %95 iken, belirli endüstri bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi kapsamındakilerde bu oran %100 uygulanabilecek. İndirimin koşulu, kazancın belirtilen sürede Türkiye’ye transfer edilmesidir. Ayrıca nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettikleri münhasır kazançlar da benzer süre ve oranlarla indirimden yararlanacak.

Kurumlar Vergisi Oranında Üretim Teşviki

Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim yapan kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara uygulanmak üzere kurumlar vergisi oranı %12,5 olarak düzenlendi. Zirai üretimle uğraşan kurumlar için de benzer avantajlar öngörülüyor. Bu düzenleme 2027 ve sonraki dönemlerdeki kazançlar için geçerli olacak.

Yurt Dışından Getirilen Varlıklara İlişkin Bildirim ve Vergilendirme

Yurt dışındaki para, döviz, altın, hisse, tahvil ve benzeri kıymetlerin Türkiye’ye getirildiğinde veya Türkiye’de olup kanuni defterlerde yer almayan varlıkların bildirimi halinde sağlanan kolaylıklar ve muafiyetler düzenlendi. Bildirimler 31 Temmuz 2027’ye kadar yapılacak; bildirilen varlıklar iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurumdaki hesaba aktarılacak veya fiziki olarak getirilecek. Bildirim sahipleri, bildirilen varlığın korunma süresine göre %0–%4 arasında değişen peşin vergi oranlarıyla karşılaşacak; taahhüt süreleri uzadıkça vergi oranı düşecek. Belirlenen süre ve şartlara uyulmaması hâlinde sağlanan muafiyetler kaybedilecek.

Vergiye Gönüllü Uyum ve İnceleme Güvencesi

Bildirilen varlıklara ilişkin olarak, ilgili tutarlar üzerinden vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacağı hüküm altına alındı. Ancak bildirilen varlıkların eksik veya sürede getirilmemesi, vergi ve taahhütlerin ödenmemesi gibi durumlarda avantajlardan yararlanılamayacak ve tahakkuk etmeyen vergiler gecikme faizi ile tahsil edilecek.

Teknogirişim Rozeti Taşıyan Şirketlere Esneklik

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen “Teknogirişim” rozeti olan halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayalı şarta bağlı sermaye artırımlarında bazı Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanmamasına imkân tanındı. Bu uygulamanın usul ve esasları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek.

İstanbul Finans Merkezi ve Diğer Teşvikler

İstanbul Finans Merkezi kapsamındaki bazı vergi ve harç muafiyetleri genişletildi ve süreleri uzatıldı. Finans merkezinde faaliyet gösteren kuruluşların kurumlar vergisi indirimi 2047’ye kadar uzatıldı; kuruluş ve izinlere ilişkin harç muafiyetleri de 20 yıla çıkarıldı.

Genel Kurul tartışmalarının ardından kanun kabul edildi; görüşmeler tamamlanıp Genel Kurul’un bir sonraki birleşimi programlandı.