Ticari Reklamlarda Yeni Kurallar Yürürlüğe Giriyor

Ticaret Bakanlığı, dijital dünyanın hızla yayılmasıyla birlikte tüketicilerin aldatıcı reklamlardan daha etkili korunması için Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde kapsamlı değişiklikler yaptı. Yeni düzenlemeler; hedefli reklamcılık, sosyal medya paylaşımları, yapay zeka ile oluşturulan içerikler ve indirimli satış ilanları gibi alanlarda daha şeffaf ve güvenilir bir uygulama hedefliyor.

Yönetmelikte yapılan değişiklikler, tüketicilerin hangi reklamların hedefli olduğunu, reklamların neden onlara gösterildiğini ve hangi kriterlerin kullanıldığını öğrenme hakkını güçlendiriyor. Ayrıca çocuklara yönelik profillemeye dayalı hedefli reklamlar kesin olarak yasaklanırken, etik ve hukuka aykırı içeriklerin reklamı da sınırlanıyor.

Hedefli Reklamlar ve Kişisel Veriler

Reklam verenlerin, reklamlara hangi kriterlerle ulaşıldığını ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini tüketicilere doğrudan ve kolay erişilebilir bir şekilde bildirmeleri zorunlu hale getirildi. Çocuklara yönelik kişisel veriye dayalı profilleme ile hedefli reklam yapmak yasaktır.

Sosyal Medya Etkileyicileri ve Şeffaflık

Sosyal medya fenomenlerinin kazanç, ücretsiz ürün veya başka bir menfaat karşılığında yaptıkları tanıtımlarda paylaşımların açıkça “reklam” veya “tanıtım” olduğunun belirtilmesi şart koşuldu. Ayrıca koşula bağlı indirimler ve kampanyalar, indirimli satışlara ilişkin kurallara tabi olacak; indirimin önceki fiyatı gösterilirken son 10 gün içindeki en düşük fiyat esas alınabilecek.

Yasa Dışı Oyunlar ve İlan Yasakları

Falcı, medyum, astrolog gibi hizmetlerin reklamlarına ilişkin sınırlamalar genişletildi; yasa dışı bahis, kumar ve şans oyunları ile bunlara yönelik tanıtımlar yasak kapsamına alındı. Bu düzenlemelerin 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Tüketici Şikayetleri ve Yanıt Süreleri

Tüketici şikayetlerinin yayımlanmadan önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma hakkı tanıyan süre 72 saatten 48 saate düşürüldü. Belirlenen süre içinde cevap verilmezse şikayetler doğrudan yayımlanacak.

Yapay Zeka ile Oluşturulan Reklamlar

Yapay zeka kullanılarak oluşturulan ve gerçek kişiden ayırt edilemeyen dijital karakterlerin yer aldığı reklamların bunu açıkça ifade etmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca bir gerçek kişinin yapay zeka ile çoğaltılmış dijital kopyasının bir ürünü deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimi veren reklamlar yasaklandı.

Çevresel Beyanlar ve Kanıtlama Yükümlülüğü

“Çevre dostu” gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı; çevresel iddiaların ürünün yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğu belirtilmelidir. Ayrıca bu tür beyanları destekleyen sertifika ve onayların yetkili kurum, üniversite bölümleri veya akredite/bağımsız kuruluşlardan alınmış belgelerle kanıtlanması gerekecek.

Takviye Edici Gıdalar ve Akademik Unvanlar

Takviye edici gıdaların, normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimini uyandıracak şekilde tanıtılması yasaklandı. Sağlık beyanı kapsamındaki hususlar dışında karşılaştırmalı reklam yapılabilecek. Bununla birlikte ticari ilanlarda akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı biçimde kullanılmasının önüne geçilecek düzenlemeler eklendi.

Tüketici Değerlendirmeleri ve Doğrulanabilirlik

Satın alım doğrulaması yapılamayan platformlardan elde edilen tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak. Bir ürün veya hizmet hakkında farklı başlıklar altında sunulan değerlendirmeler varsa, bunların tümüne aynı alanda ve kolay erişilebilir şekilde yer verilmesi zorunlu olacak.

Yeni düzenlemelerle amaçlanan, dijital reklamlarda şeffaflığı artırarak tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçmek ve çevrimiçi pazarlama uygulamalarında hesap verebilirliği güçlendirmektir.