Türkiye uzay ajansı 2027’de 20 milyar lira bütçe ayırdı

Türkiye’nin Uzay Çalışmaları ve Hedefleri

Türkiye, uzay ve havacılık alanında teknolojik bağımsızlığını artırmak ve uluslararası rekabette daha belirgin bir konuma gelmek için yeni dönem projelerine hazırlanıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın 2027 yılı bütçe teklifinde, önümüzdeki üç yıl boyunca yerli uzay teknolojileri, Ay araştırmaları ve uzaya erişim altyapıları gibi birçok alanda çalışmalar yapılacağı belirtilmiştir. 2027-2029 döneminde Ajans için tahsis edilen toplam bütçenin 20 milyar lirayı geçmesi planlanmaktadır. Bu bütçeyle bilimsel araştırmalar desteklenecek, yerli sistemler geliştirilecek ve Türkiye’nin uzay teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltılacaktır.

ÜÇ YILLIK BÜTÇE 20 MİLYAR LİRAYI AŞACAK

Türkiye Uzay Ajansı’nın önümüzdeki üç yıl için bütçesinin kademeli olarak artırılması hedeflenmektedir. 2027 yılı için 5 milyar 880 milyon 735 bin lira, 2028 yılı için 6 milyar 746 milyon 34 bin lira ve 2029 yılı için 7 milyar 391 milyon 339 bin lira bütçe öngörülmüştür. Böylece, üç yıl içinde Ajans’a tahsis edilmesi planlanan toplam bütçe 20 milyar 18 milyon 108 bin liraya ulaşacaktır. Bütçenin 19 milyar 991 milyon 250 bin lira kısmı Uzay ve Havacılık Programı’na, 26 milyon 858 bin lira kısmı ise Yönetim ve Destek Programı’na ayrılacaktır. Uzay ve Havacılık Programı çerçevesinde araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile yenilikçi projeleri desteklemek öncelikler arasında yer almaktadır. Türkiye’de uzay araçları ve sistemlerinin tasarlanması, üretilmesi, birleştirilmesi ve test edilmesi için gerekli altyapının güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca, astronomi ve uzay bilimleri üzerine yapılan araştırmaların geliştirilmesi planlanmaktadır.

AY’A SERT İNİŞ İÇİN 2027 YILI HEDEF GÖSTERİLDİ

Milli Uzay Programı’nın önemli bileşenlerinden biri olarak Ay Araştırma Programı üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir. TÜBİTAK UZAY’ın öncülüğünde geliştirilen Ay Uzay Aracı’nın 2027 yılında fırlatılması planlanıyor. Bu görevde, ilk olarak Ay yörüngesinde bilimsel araştırmalar yapılacak ve yerli hibrit itki sistemi ile aracın kontrollü bir şekilde Ay yüzeyine indirilmesi hedeflenmektedir. Ay’a Sert İniş projesi, Türkiye’nin derin uzay araştırmalarında tecrübe edinmesi ve yerli uzay teknolojilerini geliştirmesi bakımından kritik bir öneme sahiptir. Projenin zamanında tamamlanması, Türkiye’nin uzay araştırma kapasitelerini ilerletecektir.

SOMALİ’DE UZAY LİMANI İNŞA EDİLİYOR

Türkiye’nin uzay alanındaki bağımsızlığını artırma hedeflerinden biri uzaya erişim kapasitesinin geliştirilmesidir. Bu bağlamda yerli roket teknolojilerinin geliştirilmesi ve Türkiye’nin kendi uydularını kendi fırlatma sistemleriyle uzaya gönderebilmesine imkan tanıyacak altyapının oluşturulması önem taşımaktadır. Ayrıca, uzaya erişim ve uzay limanı projesi çerçevesinde Somali’de uzay limanı inşa edilme çalışmaları sürmektedir. Bu projenin tamamlanması, Türkiye’nin uydu fırlatma faaliyetlerinde dışa bağımlılığını azaltacak ve uluslararası fırlatma hizmetleri sunma kapasitesini artıracaktır.

DERİN UZAY GÖREVLERİ İÇİN FÜZYON TEKNOLOJİSİ GELİŞTİRİLECEK

Türkiye Uzay Ajansı’nın 2027-2029 dönemine yönelik performans hedefleri arasında derin uzay araştırmaları için kullanılabilecek yeni nesil itki sistemleri üzerine füzyon teknolojisi geliştirmeye yönelik altyapı kurulması da yer almaktadır. Uzay Destek Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkezi (UZDES) adıyla kurulması planlanan bu merkezin, ileri itki teknolojileri geliştirme konusunda çalışmalar yapması ön görülmektedir. Merkezin 2027’de yüzde 60, 2028’de yüzde 80 ve 2029’da yüzde 100 tamamlanması hedeflenmektedir. Füzyon teknolojisi araştırmaları, gelecekte daha uzun mesafeli uzay görevlerinde alternatif itki sistemleri geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

UZAY HAVASINI İZLEYECEK YENİ MERKEZ KURULACAK

Ajans’ın performans programında yer alan bir başka proje ise uzay havasındaki değişiklikleri izlemek ve bu değişimlerin muhtemel etkilerini modellemek amacıyla kurulacak Uzay Havası Uygulama Merkezi’dir. Güneş kaynaklı olaylar ve uzay ortamındaki değişiklikler, uydu sistemleri ile iletişim ve navigasyon teknolojilerine etki edebilmektedir. Bu nedenle, uzay havasının izlenmesi ve olası risklerin önceden öngörülmesi, uzay teknolojilerinin güvenli kullanımı adına önem arz etmektedir. Merkezin 2027’deki tamamlanma oranı yüzde 10, 2028’de yüzde 20 ve 2029’da yüzde 40 seviyesine ulaşması beklenmektedir.

MİLLİ UZAY PROGRAMI’NDA ÇOK YÖNLÜ HEDEFLER

Türkiye Uzay Ajansı’nın üç yıllık programında Ay araştırmaları, yerli uydu geliştirme, bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi, uzaya bağımsız erişim ve uzay limanı projeleri gibi Milli Uzay Programı hedefleriyle ilgili faaliyetler sürdürülmesi planlanmaktadır. Bu çabalar, Türkiye’nin uydu teknolojileri yanında, uzay araçlarının geliştirilmesi, fırlatma sistemleri ve bilimsel araştırmalarda kendi kapasitesini artırmayı amaçlamaktadır. 2027-2029 dönemi için belirlenen bütçe ve hedefler, Türkiye’nin uzay çalışmaları kapsamındaki projelerin kapsamını genişlettiğini ve uzun vadeli teknolojik altyapı yatırımlarına önem verileceğini göstermektedir.